Silap pissusaa pillugu isumaqatigiissut aamma Kyoto
Kyotomi isumaqatigiissut silap pissusaanut allannguutit pillugit sinaakkutissatut FN-imi isumaqatigiissummut, 9. maj 1992-imeersumut attuumasuuvoq.
Silap pissusaa pillugu isumaqatigiissut
Silap pissusaa pillugu isumaqatiginninniarnerit, Silap pissusaanut isumaqatigiissut, FN-imi nunarsuarmi isumaqatigiissutaasoq 1992-imi akuerineqartoq, tunngavigalugu ingerlanneqarput. Silap pissusaa pillugu isumaqatigiissut aamma silap pissusaanut allannguutit pillugit FN-ip sinaakkutissatut isumaqatigiissutaanik imaluunniit UNFCCC-mik – United Nations Framework Convention on Climate Change-mik – taagorneqarpoq. Silap pissusaa pillugu isumaqatigiissummi siunertarineqartoq tassaavoq, inuit pilersitaannik silap pissusaata allanngoriartorneranik unitsitsisussamik, silaannaap gassinik silaannarmik kissatsitsisartunik akoqarnerata nalimmassarneqarnissaa.
Ullumikkut nunarsuarmi nunat tamangajammik – tassalu nunat 192-it – Silap pissusaa pillugu isumaqatigiissummik akuersisimapput. Silap pissusaa pillugu isumaqatigiissut gassinik silaannarmik kissatsitsisartunik annikillisitsinissamut pisussaaffinnik qilersuiffiunngilaq.
Kyotomi isumaqatigiissut
Kyotomi isumaqatigiissut 1997-imi Kyotomi Japanimiittumi silap pissusaa pillugu ataatsimeersuarnermi COP3-mi akuersissutigineqarpoq.
Silap pissusaa pillugu isumaqatigiissutip akerlianik Kyotomi isumaqatigiissut nunani ataasiakkaani gassinik silaannarmik kissatsitsisartunik aniatitsinermik aanikillisitsinissaq eqqarsaatigalugu pisussaaffinnut, anguniagassanut piffissaliussanullu qilersuiffiuvoq. Ataatsimut isigalugu nunat suliffissuaqarfiusut 2008-miit 2012-imut piffissami pisussaaffiusumi aniatitsinerminnik annikillisitsisussaapput.
Nunat suliffissuaqarfiusut 41-t EU-milu nunat gassinik silaannarmik kissatsitsisartunik aniatitsinerminnik 5,2%-inik annikillisitsisussaapput. EU ataatsimut isigalugu katillugit 8%-inik annikillisitsinissamut imminut pisussaaffilerpoq. 8%-it taakku EU-p iluani agguarneqarput, taamaalillunilu Danmark 21%-inik annikillisitsinissamut imminut pisussaaffilerluni. Nunat allat tamarmik Kyotomi isumaqatigiissutip atuunnerani aniatitaminnik annertusititsinissamut akuerineqarput.
Nunat 167-it Kyotomi isumaqatigiissut atuuttussanngorlugu akuerisimavaat, kisiannili nunat arlallit, taakkununnga nunat ineriartortinneqartut ilaallutik, 2008-miit 2012-imut gassinik silaannarmik kissatsitsisartunik aniatitaminnik annikillisitsinissamut imminnut pisussaaffilersimanngillat.
Kyotomi isumaqatigiissut akuerineqarmat nunat suliffissuaqarfiusut annikillisitsinissamut pisussaaffilerneqartut 41-t nunarsuarmi gassinik silaannarmik kissatsitsisartunik aniatitsinerup pingajorarterutaannik marlunnik aniatitsisuupput. Ullumikkut nunat 41-t taakku nunarsuarmi aniatinneqartut affaat inorlugit aniatitsilersimapput. Taamatut ineriartortoqarnera nunarsuarmi CO2-t aniatitat annikillinerinik pissuteqanngilaq, nunalli ineriartortut aniatitaasa nunanut suliffissuaqarfiusunut naleqqiullutik 1997-ip kingorna annertusingaatsiarnerinik tamanna pissuteqarneruvoq. COP15-imi oqimaaqatigiissitsilernissaq, taamaalillunilu nunani ineriartortuni ineriartortsitsinissamut periarfissaqartitsilernissaq, tamatumalu peqatigisaanik CO2-nik aniatinneqartunik annikillisitsinissaq unammilligassaasussaavoq.
CO2-mik aniatinneqartumik annikillisitsinissaq nunap iluani CO2-nik nammineq aniatitanik annikillisitsiniarluni suliniuteqarnikkut, CO2-nik aniatitassanik pisinikkut imaluunniit suliassanut CO2-mik akiitsorfiusinnaasunut aningaasaliinikkut anguniarneqassaaq.